Domela Museum in gevaar

In 2003 nog positief !

Het in 1924 opgerichte Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum, dat sinds 2004 in Heerenveen gevestigd is, verkeert in de gevarenzone. Dat is het onthutsende bericht, dat ik gisteren van Johan Frieswijk ontving.

Waar gaat het om? De gemeente Heerenveen heeft een conceptnota ‘Cultuur in Heerenveen’ gepubliceerd, waarin voorgesteld wordt stelt om opnieuw te bezuinigen op de subsidie van het Museum Heerenveen, waarin het Domela museum is opgenomen. Eerder was al bijna honderdduizend euro geschrapt en nu is het voorstel om de €165.000 subsidie tot precies € 100.000 terug te brengen. Eén van de redenen om nu te bezuinigen is omdat de organisatiekracht terug was gelopen door de eerdere bezuinigingen van de gemeente. Een typische catch22. Je doet het altijd fout wil de gemeente maar zeggen.

Johan schrijft: "Volgens directeur Linda Trip betekent de financiële aderlating de doodsteek voor het museum. Zij voorziet dan ook op termijn een sluiting van Museum Heerenveen. En daarmee komt ook het Ferdinand Domela Nieuwenhuismuseum, dat er onderdak vindt, in de problemen." Behalve dat nog geen tien jaar geleden het museum enthousiast onthaald werd, is het curieuze dat aan de nieuwe city marketing eisen dat het 'verhaal van Heerenveen' verteld moet worden, eenvoudig voldaan kan worden. Domela en de veenarbeiders als branding van de stad Heerenveen. Zie daarover de brief van Johan Frieswijk in zijn geheel.

Wordt ongetwijfeld vervolgd   ..........

DE MOKER !!

Morgen presentatie van nieuwe uitgave van Kelderuitgeverij: DE MOKER opruiend blad voor jonge arbeiders. De Moker was het blad voor de meest radicale anarchistische jongeren in Nederland. Het bestond van 1923 tot 1928. Een citaat laat zien hoe radicaal de groep anarchisten was: "Omdat wij niet aan deze maatschappij willen ten ondergaan, moet deze maatschappij aan ons ten ondergaan. Lezer, omdat wij niet door uw misdadig dulden willen ondergaan, moet gij door ons ten onder gaan. Wij zijn het oordeel. Wij zijn het leven. Wij zijn de vernieuwing. Wij zijn de herziening. WIJ ZIJN DE REVOLUTIE."

Van het fraai vormgegeven blad De Moker verschenen 37 nummers. Nu heruitgegeven door Kelderuitgeverij en gepresenteerd met muziek en voordracht in: Het Fort van Sjakoo, Jodenbreestraat te Amsterdam vanaf vijf uur. Toegang gratis, opgeven is wel handig: info@sjakoo.nl. Het facsimile kost 40 euro vanaf zaterdag. Op de presentatie 35 euro.

Artikelen Jacques Giele over Eerste Internationale

Jacques Giele in 1976

Eind mei vindt de boekpresentatie plaats van de artikelen, die historicus Jacques Giele schreef over de Eerste (Socialistische) Internationale. De uitgave van Kelderuitgeverij heet Rond de Eerste Internationale. De artikelen gaan over de tijd rond 1870 en aanverwante onderwerpen met een inleiding van Johan Frieswijk.

Plaats: Bovenzaal De Pont. Locatie: aan het IJ, Amsterdam recht tegenover de pont vanaf het Centraal Station Amsterdam naar Buiksloterweg: het Buiksloterwegveer. Vanwege de beperkte ruimte graag aanmelden: info@onvoltooidverleden.nl 

Datum: 20 mei 2016. Aanvang: 16.00. Inloop: 15.30 Sprekers: Johan Frieswijk, Dennis Bos, Bert Altena en Frank Rutten.

Dagvoorzitter: Marten Buschman. Uitgever: Jaap van der Laan (Kelderuitgeverij)

Tijdlijn:
15:30 Inloop
16.00 Welkomstwoord Marten Buschman
16.05 Jaap van der Laan, Waarom heruitgave van artikelen en boeken van Jacques Giele.
16.15 Johan Frieswijk, Giele en nieuw onderzoek naar arbeidersbeweging rond 1870.
16.30 Dennis Bos, Digitalisering en het blijvend belang van Giele's onderzoek.
16.45 Bert Altena, De Nederlandse sectie als deel van de mondiale Internationale
17.00 Frank Rutten, Enkele herinneringen aan Jacques Giele
17.15 Discussie
17.40 Aanbieding eerste exemplaar door Jaap van der Laan aan Margriet Giele. 17.45 Borrel en hapjes.

Genie en trauma

Lode Brakel bestudeert beschreven palmbladeren

Leven en werk van Lode Brakel (1940-1981)

Bart de Cort heeft in een zestigtal pagina's een levendige biografie geschreven van Lode Brakel. Brakels belangrijkste wetenschappelijke bijdrage was die aan de studie van de Maleise literatuur uit de vroeg-islamitische periode. Hij was een van de eersten die de traditionele Maleise literatuur bestudeerde als een integraal systeem. Hij bezag de islam in Indonesië als een vorm van syncretisme. Met zijn studie van Maleise profetengeschiedenissen probeerde hij zijn grote kennis van de Indonesische, Indiase, Perzische, Arabische en joodse culturen met elkaar in verbinding te brengen. Daarmee stond hij in de internationale oriëntalistiek op een vrij eenzame hoogte.  

Brakel is niet zo bekend. Zijn naam komt niet voor in naslagwerken over joden in Nederland. Dat kan met de onderwerpen van zijn vakgebied, met zijn langdurige verblijf en - vroegtijdige - overlijden in het buitenland, of met een combinatie van deze factoren te maken hebben.

Brakel overleefde als onderduikkind de oorlog. Als snel bleek zijn uitzonderlijke intelligentie, zijn alfa-kant was zeer goed ontwikkeld. Uiteindelijk zou hij 25 talen en dialecten beheersen. Parallel aan zijn academische carrière zocht Brakel naar een nis in het jodendom waar hij zich thuis kon voelen. Hij was een typisch getraumatiseerd oorlogskind dat erg gebukt ging onder de wetenschap dat zijn ouders het concentratiekamp niet overleefden. Het bezorgde hem een levenslang gevoel van verlatenheid en de idee dat hij zich moest bewijzen. Op zoek naar de diepste ziel van het jodendom belandde hij uiteindelijk bij de orthodoxie.

Te bestellen via deze verbinding.

De Volksverheffers

Donderdag 10 december a.s. publiceert Dr. Christianne Smit haar boek over het Toynbee-werk in Nederland en de rest van de wereld. Zij is medewerker van de afdeling Politieke Geschiedenis van de Universiteit van Utrecht. Het te presenteren boek heet De volksverheffers. Sociaal hervormers in Nederland en de wereld 1870-1914. In deze studie schetst Christianne Smit op beeldende wijze de tomeloze ambities, inspiraties, dromen en initiatieven van de volksverheffers die zich tussen 1870 en 1914 in Nederland inzetten voor een ideale samenleving.

Op de bijeenkomst van 10 december vertelt de auteur meer over haar onderzoek, het werk van hervormingsgezinde burgers, hun idealen en initiatieven. Piet de Rooy, emeritus hoogleraar Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en promotor van haar dissertatie, treedt op als coreferent. Daarna is er gelegenheid voor discussie en debat. De inleiding van haar boek kunt u hier ophalen.

De bijeenkomst is de tweede in de serie van het Utrecht Seminar Political History (USPH). Plaats: Utrecht, Drift 21 Sweelinckzaal. Tijd: van 15.15 tot 17.00 uur. Meer informatie via deze link.

1915: Feminisme in oorlogstijd

Socialistische vrouwen waren met een manifestatie in Amsterdam de eersten die zich tegen de wereldoorlog verzetten. Daardoor waren zij bijna een maand eerder dan het meer bekende internationale congres in Den Haag van vrouwen uit de vrouwenkiesrechtbeweging in het voorjaar van 1915.

Eveneens onbelicht is het initiatief van de toen 67-jarige feministe Wilhelmina Drucker. Zij was als altijd wars van het toeschrijven van een speciale maatschappelijke bestemming (zoals huisvrouw- en moederschap) en specifieke eigenschappen (zoals vreedzaamheid) aan vrouwen, maar wel een fel tegenstandster van oorlog. Met dit symposium wil de Wilhelmina Drucker Fundatie (WDF), in de geest van Wilhelmina Drucker, een kritische bijdrage leveren aan de waterval van herdenkingsactiviteiten waarin de rol van vrouwen nauwelijks aan de orde komt en als al, dan alleen clichématig en selectief. 

Het programma begint om 14.45, de zaal van het NIOD is open vanaf half drie.

14.45. Welkom door Marjan Schwegman, directeur van het NIOD en Myriam Everard, voorzitter van de WDF 

15.00. Lezing door Myriam Everard: Conflicten over oorlog en vrede. het Internationaal Congres voor Vrouwen in Den Haag

15.30. Lezing door Ulla Jansz: Geen oorlog, wel strijd. Socialistische vrouwen eisen vrede

16.00. Lezing door Marianne Braun: Het antimilitarisme van Wilhelmina Drucker. Burgerlijke ongehoorzaamheid, democratische politiek en het moederschap als schijnvertoning

16.30. Lancering WDF-website door Pieter Kiewiet de Jonge

16.45. Borrel, ten afscheid van de eerste Wilhelmina Drucker hoogleraar, die per 1 mei 2015 hoogleraar Moderne politieke geschiedenis van Nederland aan de Universiteit van Amsterdam is geworden.

Het symposium vindt plaats op dinsdag 15 december 2015 bij het NIOD, Herengracht 380, Amsterdam. Aanmelden: info@eerstewereldoorlog.nu (o.v.v. “Symposium WDF”)

Actualiteit van het Communistisch Manifest

Eerste Nederlandse vertaling

Op vrijdag 13 november vindt te Amsterdam op het IISG een diskussie plaats over het beroemde pamflet van Friedrich Engels en Karl Marx. Dit naar aanleiding van een nieuwe vertaling door Hans Driessen. Het programma luidt als volgt:

14.00 uur
Optioneel bezoek aan het archiefmagazijn van het IISG waar u de enige overgebleven handgeschreven pagina van Het communistisch manifest en de eerste druk van Het Kapitaal kunt zien. Er is plaats voor maximaal 20 personen.

15.00 uur
Lezing Marcel van der Linden: Hoe is Het communistisch manifest tot stand gekomen?
Lezing Dennis Bos (Universiteit Leiden): Hoe werd Het communistisch manifest ontvangen?
Lezing Wim Berkelaar (HDC): Het communistisch manifest als leeservaring
Discussie o.l.v. Elsbeth Etty naar aanleiding van de vraag ‘waarom zou je Het communistisch manifest nog lezen?’

Je kan je opgeven via secretar@iisg.nl onder vermelding van ‘presentatie Het communistisch manifest’. Wil je om 14.00 uur een bezoek brengen aan het magazijn, vermeldt dat apart.

Pensioenen

Verleden en toekomst van een sociale voorziening
Lezingen, 9 september 2015, 20.00 uur.

Een goede oudedagsvoorziening is een teken van beschaving. Maar kunnen we er op vertrouwen dat deze ook in de toekomst behouden blijft? Keren we terug naar een tijd waarin oud zijn vaak betekende dat men arm was? Wat eens het beste pensioenstelsel ter wereld werd genoemd, staat al tijden onder druk. Het jaarlijks meegroeien met de inflatie en de loonstijgingen is bij veel fondsen iets van het verleden. Naast deze gestopte ‘indexatie’ leiden ook de zogenaamde vereiste ‘dekkingsgraad’ en ‘rekenrente’ ertoe dat de pensioenhoogte onzeker wordt. Dat geldt voor jong en oud, geen uitzonderingen.

Tijdens deze avond, georganiseerd in samenwerking met het IISG,  geven drie sprekers inzicht in de achtergrond van het huidige pensioendebat. Hoe was de oudedagsvoorziening vóór de industrialisatie, hoe kwam het huidige stelsel tot stand, waar ging het fout, en wat moet er gebeuren zodat het Nederlandse pensioenstelsel mensen ook in de toekomst een goede oude dag garandeert?

Sprekers
Marco van Leeuwen is hoogleraar Historische Sociologie aan de Universiteit Utrecht en honorary fellow van het IISG. Hij schrijft over onderlinge hulp, zekerheidsregelingen, filantropie en vormen van sociale mobiliteit.
Sjaak van der Velden studeerde geschiedenis en werkte twintig jaar in de bouw. In 2000 pikte hij zijn carrière als historicus weer op met zijn proefschrift over stakingen in Nederland. Sindsdien werkte hij bij het IISG en het wetenschappelijk bureau van de SP. Vanaf 2011 werkt hij voornamelijk als freelancer. Recent verscheen zijn boek (samen met Frank de Kruif) Pensioenmiljoenen. De strijd om het Pensioengeld van de Havens, over het verdwijnen van honderden miljoenen uit het havenpensioen.
Chris Driessen studeerde economie en is beleidsadviseur sociaal en economisch beleid bij de FNV. Hij is betrokken bij alle pensioenontwikkelingen van de afgelopen 30 jaar en zit namens de FNV in de SER.
Moderator: Matthias van Rossum (IISG).  

Aanmelden via dit formulier. Toegang tot de activiteiten van SPUI25 is gratis.

Herdenking Spanjegangers

Op 21 Mei aanstaande, van 11.00 tot 12.00 uur vindt te Amsterdam Noord de jaarlijkse herdenking van de Nederlandse deelnemers aan de Internationale Brigades in Spaanse Burgeroorlog plaats. Lokatie is het Bredero College Buiksloterweg 85, Amsterdam. Sprekers, gedichten en muziek omlijsten het geheel. Rond 12.00 uur is er de kranslegging bij het Spanjemonument aan de overkant van de weg.

Aansluitend is er dit jaar ook een symposium over de Spaanse Burgeroorlog. Het symposium heeft als titel “Vrijheid daar strijd je voor”. Vijf sprekers belichten verschillende aspecten van de Spaanse Burgeroorlog.
1. Yvonne Scholten, journalist/auteur.
In 2011 schreef Yvonne het boek Fanny Schoonheyt: Een Nederlands meisje strijdt in de Spaanse Burgeroorlog. Yvonne zal spreken over haar project, Digitaal Platform Spanjestrijders. dat probeert een
zo compleet mogelijk overzicht te geven van alle Nederlandse vrijwilligers
in de Spaanse Burgeroorlog.

2. Dr. Hans Schippers, (NIOD).
Hans is onderzoeker bij het NIOD, waar hij onderzoek doet naar de Verzetsgroep Westerweel, die naast veel verzetsactiviteiten ook vluchtelingen uit Spanje opving
na de Spaanse Burgeroorlog.

3. Prof. Dr. Henk Driessen, (Radboud Universiteit Nijmegen)
Henk is cultureel anthropoloog en hoogleraar mediterrane studies aan de Radboud Universiteit. Hij spreekt over zijn boek Terug naar de Spaanse Burgeroorlog en het onvoltooid verleden.

4. Dr. Gijs Mulder (Radboud Universiteit Nijmegen).
Gijs is Universitair docent Romaanse Talen en Cuiltuur te Nijmegen. Hij spreekt over de wet Memoria Historica, die erkenning biedt aan de slachtoffers van het Frabnco regime.

5. Andrew Niemeijer (Vrije Universiteit).
Andrew is docent Engels op de OSG in Hoorn. Hij doet onderzoek aan de VU over oorlogsliteratuur van 1914 tot 2014. Hij spreekt over de overdracht van oorlogsgeschiedenis aan leerlingen in het middelbaar onderwijs.

Meer informatie op de website van de in december 2014 opgerichte Stichting Spanje 1936 - 1939. De bijeenkomst begint om 14.00 uur in het gebouw van het al genoemde Bredero College. De toegang is gratis, aanmelding wordt op prijs gesteld: via telefoon 020-6464795 of email spanje3639@gamil.com.

Boek Trotskisme besproken in Leiden

Op donderdag 30 april, de vooravond van 1 mei (Dag van de Arbeid) is er op de Universiteit van Leiden, zaal Lipsius, een diskussie over de geschiedschrijving van het Troskisme in Nederland.

RUL-docent Bart van der Steen heeft samen met Ron Blom het boek 'Een banier waar geen smet op rust, de geschiedenis van het trotskisme in Nederland, 1938 – heden' geschreven, dat vorige maand gepubliceerd is. Hij zal hierover komen vertellen.

Troskisten reisden naar Spanje en Algerije en van Joegoslavië tot Vietnam om revolutionaire situaties met eigen ogen te aanschouwen en waar mogelijk te ondersteunen, soms met gevaar voor eigen leven. Wie waren die Trotskisten en waaruit bestond hun steun? Na een inleidend praatje van Dennis Bos zal Bart van der Steen verder ingaan op deze vragen.

Praktische informatie
Het is op 30 april in Lipsius 308 en begint om 17:00 en duurt ongeveer een uur. Aansluitend is er gelegenheid om te borrelen en de materie verder te bespreken.

De veranderende Rotterdamse haven

Historisch Wel & Wee Café 9 april a.s.
Een halve eeuw verandering in de haven


Rotterdam is bekend als havenstad. Toch is dat niet meer zo duidelijk als enkele decennia geleden. Toen werd de skyline voor een groot deel beheerst door de havenkranen. Nu staan er nog een paar kranen en is de havenactiviteit grotendeels naar het westen verplaatst richting Noordzee. Ook de havenarbeider die met zijn broodtrommeltje achterop zijn fiets naar een stuwadoor ging, is er niet meer. Ze wonen nauwelijks meer in de negentiende eeuwse wijken rond het centrum en naar hun werk gaan ze met de auto. Ook het eens zo rijke havenpensioenfonds bestaat niet meer, het is veranderd in een onderdeel van Aegon. Bij die verandering is heel wat geld aan de strijkstok blijven hangen. Zowel havenarbeiders als werkgevers uit de haven hebben zich hier heel boos over gemaakt. Tijd om tijdens een Historisch Wel & Wee Cafe aandacht te besteden aan de haven. Want al zien we hem niet meer zo goed, de haven is nog steeds aanwezig en veruit de grootste van Europa. Rotterdammers zijn er dan ook met recht nog steeds trots op.

-17.30 Inloop
-18.00 Opening door de voorzitter. Oud-havenarbeider Chris Vennix vertelt over het werk in de stukgoed zoals hij dat nog meemaakte en hoe havenarbeiders
in die tijd met elkaar omgingen.
-18.20 Irene Jacobs, conservator bij het Maritiem Museum Rotterdam, over het veranderend landschap (fysieke aanwezigheid van de haven).
-18.40 dr. Evert Smit, ook oud-havenarbeider, geeft aan hoe stabiel het imago van de Rotterdamse havenarbeider als radicale staker is. Hij schreef hier een uitgebreide studie over.
-19.00 Pauze
-19.10 Frank de Kruif, co-auteur van een boek over de ontmanteling van het eens rijke pensioenfonds voor de haven, vertelt hoe een groot vermogen uit de
haven verdween.
-19.30 Het officiële deel van het programma wordt afgesloten door de voorzitter van Historisch Genootschap Roterodamum die ook de opening voor haar
rekening neemt. Tot 20.00 is er een borrel.

Tussen de verschillende programma onderdelen door worden enkele filmfragmenten vertoond van het werk en de stakingen in de haven. Ook kondigt Leo van de
Wetering van Donner komende acties van de boekwinkel aan.

HISTORISCH WEL & WEE CAFÉ: Donner Café,
Coolsingel 119 Rotterdam

Geschiedenis van het Trotskisme in Nederland

Aanstaande vrijdag is er de presentatie van een boek over de Trotskistische beweging en organisaties in Nederland. Het boek is geschreven door Ron Blom en Bart van der Steen en heeft de wat hovaardige titel 'Een banier waar geen smet op rust' De geschiedenis van het trotskisme in Nederland, 1938-heden.

De bijeenkomst vindt plaats op vrijdag 6 maart vanaf 17.00 uur in Amsterdam, Lombokstraat 40, in het gebouw van het International Institute for Research and Education. De toegang is vrij. Een ieder is welkom!

 

Jacob Israel de Haan Lezing

Op 23 oktober vindt de zesde Jacob Israël de Haan-lezing plaats bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Jan Fontijn is de inleider onder de titel Capita selecta uit de biografie van Jacob Israël de Haan.

Drie jaar geleden hield Jan Fontijn al de lezing “Tederheid en storm: de persoonlijkheid van Jacob Israel de Haan”. Deze lezing werd met zoveel enthousiasme ontvangen, dat Jan Fontijn direct gevraagd werd of hij de biografie van De Haan wilde schrijven. Van zijn hand zal nu in de loop van 2015 inderdaad een biografie verschijnen. In zijn lezing zal hij de problemen waarmee een biograaf te maken krijgt aan de orde stellen. Elke gebiografeerde vereist een eigen aanpak. Fontijn wil zich verantwoorden over de methode die hij voor De Haan gekozen heeft.

Jan Fontijn was wetenschappelijk medewerker Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn specialisatie ligt in het tijdperk van rond 1900. Hij publiceerde een veelgeprezen tweedelige biografie van Frederik van Eeden, en daarnaast studies over onder anderen Carry van Bruggen, Louis Couperus, Herman Heijermans, W.F. Hermans. Ook publiceerde hij twee studies over de biografie als genre. Zijn essayistische studie over de levensopvattingen van kunstenaars rond 1900, Leven in extase, werd een klassieker.

De jaarlijkse Jacob Israël de Haan-lezingen zijn een initiatief van de Stichting Jacob Israël de Haan, in samenwerking met de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. De zesde Jacob Israël de Haan Lezing vindt plaats op donderdag 23 oktober 2014 van 17.00–19.00 uur, in het Museumcafé Bijzondere Collecties, Oude Turfmarkt 129 (tegenover het Rokin), Amsterdam. Aanmelding door een bericht naar aanmelding-erfgoed@uva.nl.

Biografie A.J. Lansen

Op vrijdag 26 september vindt de presentatie plaats van het boek Machinist en
wereldverbeteraar, A.J. Lansen, 1847-1931
, geschreven door Bert Altena. De bijeenkomst vindt plaats aan de Universiteit voor Humanistiek, Kromme Nieuwegracht 29 te Utrecht. Aansluitend en naar aanleiding van dit boek is er een symposium.

Het programma is als volgt:
14.00: Bert Altena: Uitgangspunten bij het schrijven van deze arbeidersbiografie.
Rudolf Dekker: Van egodocument tot biografie: over de biografie van Lansen in relatie tot biografieën in het algemeen.
Johan Frieswijk: De moeilijkheden van een arbeidersbiografie en de biografie van A.J. Lansen.
Vincent Stolk: A.J. Lansen en zijn religieus atheïsme in de jaren 1920.
15.30-16.00 :discussie onder leiding van Bert Gasenbeek.

Aanmelden is gratis en verplicht, zie alhier.

Sacco en Vanzetti

Op vrijdag 25 april presenteren Kelder Uitgeverij, Uitgeverij Iris en De Vooruitgang de eerste Nederlandse vertaling van alle brieven van Nicola Sacco en Bartolomeo Vanzetti.

Op 23 augustus 1927 werden twee anarchistische arbeiders, Nicola Sacco en Bartolomeo Vanzetti ten onrechte veroordeeld tot de doodstraf wegens een roofoverval. Ondanks de overtuigende bewijzen dat zij onschuldig waren, werden ze niet vrijgesproken. Protesten van geleerden, kunstenaars, schrijvers en van honderdduizenden demonstranten over de gehele wereld mochten niet baten. Pas in 1977 werden Sacco en Vanzetti door de Gouverneur van Massachussetts onder druk van het Sacco en Vanzetti-comité gerehabiliteerd, 'omdat zij geen eerlijk proces hadden gehad'. Voor de docudrama uit 1971 Sacco e Vanzetti met muziek van Ennio Morricone zie hier de trailer.

De brieven, die door leden van het verdedigingscomité uitgegeven zijn als middel om hen enigszins recht te doen, zijn een monument van menselijkheid, van liefde, schoonheid en strijd voor een vrije en rechtvaardige maatschappij. Ze zijn geschreven in een prachtige, aangrijpende en beeldende taal. Hun leven en lijden worden door schrijvers en kunstenaars niet voor niets 'De Passie van de Twintigste Eeuw' genoemd. De uitgave is op basis van de oorspronkelijke Engelstalige uitgave uit 1928.

Dick Gevers, die de brieven samen met Bart Schellekens heeft vertaald, zal een inleiding verzorgen. Daarna zal Dennis de Lange vertellen over Woody Guthries eerbetoon aan de twee anarchisten, Ballads of Sacco and Vanzetti (1947).

De presentatie is in boekhandel Het Fort van Sjakoo, Jodenbreestraat 24 te Amsterdam, aanvang: 17.30 uur.

De Parijse Commune

Op 18 maart 2014, 17.00 uur in de Amsterdamse boekhandel Het Fort van Sjakoo presenteert Dennis Bos, redacteur en medeoprichter van Onvoltooid Verleden, zijn uitvoerige boek Bloed en Barricaden. De Parijse Commune en de Verbeelding.

Op dezelfde dag 18 maart, in 1871 bezetten opstandige parijzenaars de stad. Het daarop volgende bestuur van Parijs ging de geschiedenis in als De Commune van Parijs.  Meer dan twee maanden later werden zij in bloedige barricadegevechten verpletterend verslagen. Vele duizenden werden standrechtelijk geëxecuteerd.

In Bloed en Barricaden vertelt Bos hoe de mislukte revolutie van Parijs in de loop van de tijd is herdacht door socialistische kunstenaars, politici en activisten. Van Marx tot Drees, van Pol Pot tot Roel van Duijn en van William Morris tot Bertolt Brecht. Zijn meeslepende verhaal bestrijkt meer dan een eeuw. Dennis Bos laat zien hoe de herinnering aan de Commune zich ontwikkelde tot een ware mythologie met bekende symbolen als de barricade en rode vaandels, maar ook een verborgen universum vol horror en pornografie.

Er zijn nog een paar plaatsen over. Stuur je reservering graag even per email naar info@sjakoo.nl en kom langs bij boekhandel het Fort van Sjakoo. Jodenbreestraat 24, Amsterdam.

Nieuws van het I.I.S.G.

Vanaf het begin van deze maand heeft het IISG via de website twee belangwekkende resultaten van noeste arbeid gepubliceerd.

Allereerst is daar de database van alle organisaties, plaatselijk regionaal of nationaal, die er bestaan hebben tot 1940 in Nederland: de Database Nederlandse Vakbonden.

Ook is een aantal belangrijke archieven gedigitaliseerd, zowel van internationale en Nederlandse belangrijke personen en organisaties. Het betreft onder anderen de archieven van de SDAP, Bakoenin, Frank van der Goes, Domela Nieuwenhuis, Henriette Roland Holst en Louise Michel. Zie hier de link.

Jacob Israel de Haan Lezing

Vignet van De Haan

Op 31 oktober van dit jaar is er de vijfde Jacob Israël de Haan Lezing bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Historicus Ron Blom zal spreken over Jacob Israël de Haan en de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP). Binnen de SDAP brak in 1904 rumoer uit naar aanleiding van het verschijnen van De Haans Pijpelijntjes, de eerste Nederlandse homo-roman. 

De Haan raakte op de kweekschool onder de invloed van de Nieuwe Gids’ers, brak met zijn ouderlijk religieus joods milieu, zocht aanraking met de vrijdenkers en sloot zich aan bij de SDAP. Hoe dachten de socialisten om te gaan met eenheid en verscheidenheid binnen de heterogene arbeidersklasse? Welk effect had het kortstondig verblijf in de SDAP op De Haan, die weldra zou terugkeren tot zijn joodse wortels? Hoe veranderden binnen de Nederlandse socialistische beweging de opvattingen over homoseksualiteit en welke rol speelde De Haan daarbij?   

Dr. R.L. (Ron) Blom is verwerver bij het Stadsarchief Amsterdam en publiceerde in 2004 zijn proefschrift Niet voor God en niet voor het Vaderland. Linkse soldaten, matrozen en hun organisaties tijdens de mobilisatie van ’14–’18 en in 2012 Frank van der Goes, 1859–1939. Journalist, literator en pionier van het socialisme. Met de lezing zal ook zijn boekje ‘Kanalje verenigt u, maar blijft u zelf’ verschijnen. (10 euro, Blom, rek.nr. 59 616 42 plus vermelding adres). 

De jaarlijkse Jacob Israël de Haan Lezing is een initiatief van de Stichting Jacob Israël de Haan in samenwerking met de Bijzondere Collecties van de UvA. Het doel van de Stichting is om werk en leven van De Haan in bredere kring bekend te maken door studies, lezingen en heruitgaven van zijn boeken.   

Vijfde Jacob Israël de Haan Lezing donderdag 31 oktober 2013, 17.00–19.00 uur Museumcafé Bijzondere Collecties Oude Turfmarkt 129, Amsterdam. Aanmelding wordt op prijs gesteld: receptie-otm-ub@uva.nl of 020 525 7300.

Protest voor Tropen Instituut

Ditmaal slecht nieuws.

Het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) - met de belangrijke tentoonstelling over 'ons Indië' - dreigt het slachtoffer te worden van een bezuiniging van maar liefst twintig miljoen Euro. Die is ingezet door de vorige regering, u weet wel die met steun van Wilders. De huidige ploeg van Rutte en Samson zet de bezuiniging gewoon voort. Een enorme bezuiniging op de staf en de bijzondere bibliotheek gaat per 1 augustus dicht.
Het belang van het KIT is onomstreden. In dit document staat alles samengevat.
Er is een petitie om te ondertekenen. Zie hier.

Syndicale onderstroom

Op 30 mei vindt de promotie plaats van Evert Smit op het proefschrift over stakingen in Rotterdam in de periode van 1889 tot 2010. De titel is: De syndicale onderstroom. Stakingen in de Rotterdamse Haven 1889 - 2010. De openbare verdediging is om 14.00 uur in de Agnietenkapel (!!) van de Universiteit van Amsterdam. Zie bijgaande uitnodiging.

Amsterdam in beweging

Ons Amsterdam is vernieuwd!

Het maandblad Ons Amsterdam, dat sinds 1949 verschijnt, heeft sinds deze mei-maand een vernieuwde vormgeving. De tiende maal dat het blad een stevige restyling doormaakt. Het blad oogt in de nieuwe vormgeving weer eigentijds. Luchtiger, speelser, met een vleugje Amsterdamse brutaliteit. Naar ontwerp van vormgeefster Monique Francissen van bureau MooiFraai.

In deze lenteaflevering de Hagenaar Roel van Duijn, de voorman van Provo en Kabouter, oud-wethouder en inmiddels ‘liefdesverdrietconsulent’. Een prachtig portret en een belangrijk speler in de Europese sociale bewegingen.

Er is daarnaast een nieuwe rubriek: ‘Stem uit het verleden’, met ‘egodocumenten’ ofwel fragmenten uit dagboeken, memoires, brieven, interviews en zo meer! Van bekende én onbekende Amsterdammers. Heeft uzelf ook oude brieven of dagboeken waarin het Amsterdamse dagelijks leven of bijzondere gebeurtenissen doorklinken en wilt u daaruit best iets openbaren?

Via dit formulier kun je voor 23 mei een (proef)abonnement nemen.

Geschiedenis en Pinksterlanddagen

Ook dit jaar zijn er weer interessante workshops en lezingen over de geschiedenis van sociale bewegingen in op de Pinksterlanddagen (17-20 mei). Een greep uit het ruime aanbod: Dennis Bos presenteert zijn nieuwe boek over de Parijse Commune en Ron Blom vertelt over de houding van de vroege socialistische beweging ten opzichte van homoseksualiteit en jodendom. Voor meer informatie zie de website en dit document.

Rondom Koninginnedag

Zowel voor als na 30 april is er veel te beleven op sociaalhistorisch gebied.

Op 28 april houdt Ron Blom een lezing over Frank van der Goes in Amsterdam en op 1 mei is er een congres in Utrecht over de geschiedenis van het anarchisme in Nederland.

Zaterdag 27 en zondag 28 april vindt het Marxisme festival plaats te Amsterdam. Er zijn vele sprekers en discussies. Ron Blom spreekt zondagmorgen over leven, werk en belang van Frank van der Goes, Eric Duivenvoorden zaterdag over de kroningsrellen van 1980 (zie ook onze blogreeks) en Bertus van der Horst eveneens zaterdag over de Rotterdamse Havenstaking van 1979 (Revolutie aan de Maas). Meer informatie op deze website. Let op: er is een toegangsprijs.

Gratis, maar van te voren inschrijven, is de bijeenkomst georganiseerd door het Humanistisch Historisch Centrum (HHC): Rood en zwart in de polder. Anarchisme in Nederland. Twee inleiders en een interview met Rudolf de Jong, die afscheid neemt als bestuurslid van het HHC.

Bert Altena zal in “De nieuwe mens en de oude Adam: beschouwingen over het anarchisme als tegencultuur” ingaan op de nationale en nationalistische sentimenten binnen het anarchisme. Hans Ramaer zal in zijn ''Binnen de werkelijkheid, maar buiten de perken: Rudolf de Jong en het anarchisme in Nederland”, laten zien dat het anarchisme van Rudolf past in de traditie van predikanten en wereldverbeteraars.
Afsluitend interviewt Homme Wedman De Jong over zijn leven en werk. De middag staat onder leiding van Bert Gasenbeek.
Aanvang 15.00 uur. Aanmelden via dit formulier.

Herdenking Sneevliet 14 april

Op zondag 14 april 2013 is er de jaarlijkse bijeenkomst plaats van het Sneevliet Herdenkingscomité om te herdenken dat in 1942 de acht leden van het Marx-Lenin-Luxemburg-Front door de fascistische bezetter werden vermoord. De herdenking vindt plaats op de begraafplaats 'WESTERVELD', Duin en Kruidbergerweg 2 te Driehuis. Als u met de trein van 10.54 uur uit Haarlem komt, wordt u om 11.05 uur op station Driehuis afgehaald. Bij vertraging: bel s.v.p. 06 15473369.

Vanaf 10.00 uur staat de koffie klaar in het Petit Café van de begraafplaats.

Om half twaalf lopen we naar het monument en leggen daar bloemen neer. Wie moeilijk ter been is, kan daar met een auto worden afgezet. Bij het monument staan, zoals altijd, enkele stoelen klaar. Na de bloemlegging vertrekken we gezamenlijk per auto naar 'DE DWARSLIGGER', Planetenweg 338, 1974BP IJmuiden, tel: 0255512725. We drinken daar een kopje koffie of thee, met een plak cake en slagroom.
Meer informatie op de site van het comité. 

Biografie Selma Meyer (1890-1941)

Van vrouwen, vrede en verzet is de titel van de biografie, die Bart de Cort geschreven heeft over Selma Meyer.

Meyer speelde een leidende rol in bijna alle organisaties waar zij deel van uit maakte. Die organisaties hielden zich bezig met het streven naar de wereldvrede, met steunverlening aan slachtoffers van het naziregime in Duitsland, met hulpverlening aan slachtoffers van de Spaanse Burgeroorlog, met de bestrijding van nazi-Duitsland en met opvang van jonge Duitse emigranten in Nederland. Zij werkte in haar bedrijf Holland Typing Office uitsluitend met vrouwen. Holland Typing Office was een vertaal- en vermenigvuldigingsbureau, maar ook zenuwcentrum, redactiebureau, vergaderplek, drukkerij en distributiecentrum voor de vele organisaties waar Meyer haar medewerking aan verleende.

Vanwege haar activiteiten tegen het Derde Rijk stond zij op de Fahndungsliste van de Duitse Sicherheitsdienst. Omdat haar werken tegen nazi-Duitsland zich vóór mei 1940 afspeelde, bovendien nog buiten de gevestigde politieke partijen en organisaties, is zij vergeten. Onterecht, zoals deze door Bart de Cort geschreven biografie aantoont.  

Jaren na het overlijden van Meyer werd haar familie benaderd met het voorstel haar stoffelijke resten bij te zetten op de Eerebegraafplaats in Bloemendaal. De ‘eeuwige’ rust op een joodse begraafplaats was voor de nabestaanden echter belangrijker dan de eer van Bloemendaal. Als de bijzetting wel was doorgegaan zou Selma Meyer naast Hannie Schaft de enige vrouw zijn die daar ligt begraven.

Het boek is te bestellen door overmaking van € 14,56 op rekeningnummer 58.07.77.677 t.n.v. P.M. Manasse, Aerdenhout. Vergeet u niet het gewenste afleveradres te vermelden!

Vernieuwde website van de VHV

Morgen, 12 januari 2013, is de onthulling van de nieuwe website van de Vakbondshistorische Vereniging. Deze gebeurtenis vindt plaats in de voormalige burcht van de diamantbewerkers vakbond (ANDB) en het huidige Vakbondsmuseum. Daarnaast neemt voormalig FNV-voorzitter Lodewijk de Waal het voorzitterstokje over van Jaap van der Linden.

Op de website zullen binnenkort alle Nieuwsbrieven van de afgelopen 25 jaar staan. Maar daarnaast ook aandacht voor thema's als sociale zekerheid, voor de chronologie en voor de canon van de Nederlandse en Internationale vakbeweging. Bijzonder is de speciale You Tube Pagina van de VHV. En dat allemaal te bereiken via de website

Mart Smeets en zijn socialistische voorouders

Zaterdag 12 januari om kwart over acht wordt alweer de vierde reeks van Verborgen verleden uitgezonden op Nederland 2.  Ditmaal rond Mart Smeets. Historicus Ron Blom (auteur van De oude Socialistische Partij van Harm Kolthek) praat hem bij over zijn groot- en overgrootvader Schnitzler, beiden actieve radicale socialisten in Arnhem. Dit programma wordt herhaald op maandag 14 januari om twaalf uur 's middags, ook op Nederland 2. Daarna is het nog een maand te zien op Uitzending gemist.

Gender & Performance

Feestelijke presentatie van het 32e Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis
Donderdag 15 november - SPUI25 Academisch Cultureel Centrum - Amsterdam

Programma
Is er een toekomst voor feminisme? Wat zijn post-feministische strategieën in de kunsten? Feestelijke presentatie van het 32e Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis met een performance van de Dragqueers, korte bijdragen van auteurs Sruti Bala (UvA) en Katharina Pewny (Universiteit Gent), en een bijzonder eerbetoon aan Mieke Kolk, theaterhistorica en pionier in het feministische vrouwentheater in Nederland. Het programma duurt van 20.00 - 21.30 uur; na afloop is er gelegenheid om na te praten tijdens een borrel.

Voor het eerst verkent het Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis het thema Gender & Performance. Kati Röttger, hoogleraar Theaterwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, werd als gastredacteur uitgenodigd om deze uitgave samen te stellen. De bijdragen aan dit boek geven blijk van de huidige status van het lichaam als precaire 'arena' voor grensoverschrijdingen en onderhandelingen rond gender in de kunsten en in het alledaagse leven. Is er een toekomst voor feminisme? Wat zijn post-feministische strategieën in de kunsten?

Gender & Performance brengt haar lezers in Duitsland, Mexico, de Filipijnen, Nederland en Oostenrijk, en neemt hen mee naar SlutWalks in Delhi en Toronto. In het kader van internationalisering zijn voor het eerst ook bijdragen van buitenlandse auteurs in het Engels opgenomen.

Aanmelding en locatie
Toegang is gratis, wel graag aanmelden via spui25@uva.nl of 020 525 8141.
Meer informatie is hier te vinden.